امنیت روشنایی


در ۱۰۰ سال گذشته طراحی، گسترش و بهینه سازی لامپ و چراغ اتومبیلها با سرعتی زیاد در جریان بوده. سرعت این بهینه سازی در اندازه‌ای بوده که با نگاهی به بهینه سازیهای۱۰۰ سال گذشته در میابیم که...

امنیت روشنایی

نوشته: رضا انصاری
چاپ شده درمجله ماشین 

در ۱۰۰ سال گذشته طراحی، گسترش و بهینه سازی لامپ و چراغ اتومبیلها با سرعتی زیاد در جریان بوده. سرعت این بهینه سازی در اندازه‌ای بوده که با نگاهی به بهینه سازیهای۱۰۰ سال گذشته در میابیم که لامپ و چراغ اتومبیل گذشته‌ای بس تاریک ! داشته است. در این نوشتار با نگاهی به نخستین گونه لامپ و لامپ‌های الکتریکی و سیر بهینه سازی لامپ و چراغ اتومبیل به مقایسه آنها با فنّ آوریهای کنونی میپردازیم.

سیر پیشرفت

بر پایه پژوهشی که در زمینه لامپ و چراغ اتومبیلها انجام شده، لامپ و چراغ ماشینها در آغاز کم نور بودند و امروزه بسیار پر نور. نخستین گونه چراغ اتومبیل از گونه چراغهای کاربیدی بودند. در اینگونه چراغ، راننده نخست میبایست بر روی سنگ کاربید که در کپسولی در زیر چراغ جای داشت، آب میریخته و پس از اینکه گاز استیلن در کپسول انباشته شّد با کبریت گاز را شعله ور مینمود. اینگونه لامپ در پشت شیشه شفاف چراغ جای داشت و رفلکتور یا آینه چراغ تنها میتوانست اند‌کی جلو ماشین را روشن کند. پس از اینگونه لامپ، نخستین گونه‌های لامپهای الکتریکی، جای خود را در چراغ اتومبیلها باز کردند. امروزه نمیتوان روشنایی اینگونه لامپها را با روشنایی لامپ‌های الکتریکی امروزی مقایسه کرد، چرا که در درازای ۱۰۰ سال گذشته، سیستم‌های گوناگونی موجب نوردهی بیشتر لامپ و چراغ شده اند. با اینحال باید یاد آور شد که لامپ و چراغ‌های بیشتر اتومبیلهای امروزی نیز همچنان بر پایه تکنولوژی لامپ هالوژن H۴ که در سال ۱۹۷۰ به بازار آمد ساخته می‌شوند. لامپ‌های تا پیش از جنگ جهانی‌ دوم آنچنان کم نورند که به هیچ روی نباید آنها را با لامپ‌های امروزی مقایسه نمود. تنها با مقایسه تکنولوژی لامپهای سال ۱۹۵۰ تا امروز درمیابیم که لامپهای دهه ۵۰ میلادی تنها ۴۰ متر جلو ماشین را روشن می‌کردند. لامپ هالوژن H ۴ سال ۱۹۷۰ برد نور در تاریکی را به ۷۰ متر رسانید. ۱۵ سال پس از آن با به بازار آمدن گونه بهینه سازی شده لامپ H۱ هالوژن در سال ۱۹۸۵ برد نور در تاریکی به ۹۰ متر رسید و در سال ۲۰۱۱ با به بازار آمدن لامپ هالوژن H۷ برد نور به ۱۱۰ متر در جلو اتومبیل رسید. ناگفته نماند که هنگامی که از برد نور سخن میگوئیم، تنها برد یا شکافی که نور در تاریکی جلو ماشین ایجاد می‌کند را تعریف کرده ایم. با مدرن تر شدن لامپها گستره و یا پهنای نور جلو ماشینها نیز روز به روز بیشتر و بیشتر شد. با به بازار آمدن لامپ‌های زنان، برد نور به ۱۳۰ متر رسید، اما با به بازار آمدن لامپ‌های LED یا دیود‌های نوری مسابقه برد نور فرم دیگری به خود گرفت. اینگونه لامپها بر پایه بهینه سازی گستره نوردهی و نوردهی با تنظیم خودکار بسته به شرایط رانندگی طراحی و ساخته شده اند. سیر پیشرفت لامپ در اینجا نیز بی‌پایان نمیرسد و با ساخته شدن لامپهای لیزری به اوج خود میرسد. کلید تعویض وضعیّت چراغ لامپهای لیزری دارای ۳ وضعیّت نور پایین، نور بالا و بسیار پرنور است. که این وضعیّت سوم تنها برای سرعت‌های بسیار بالا کاربرد دارد. در این حالت برد نور برابر با ۶۰۰ متر است که تقریبا ۱۵ برابر بیشتر از برد نور چراغهای سال ۱۹۵۰ است. در ادامه به بررسی کوتاه لامپهای الکتریکی از آغاز تا به امروز میپردازیم.

۱۸۹۸ 
شرکت اتومبیل سازی Electric Vehicle Company در آمریکا مدل کلمبیا الکتریک خود که یک خودرو الکتریکی بود ! را با لامپ الکتریکی (وسایل سفارش) به بازار فرستاد. 

۱۹۰۸ 
شرکت انگلیسی‌ Pockley Automobil Electric Lightning Syndicate نخستین ‌ست کامل لامپ و چراغ الکتریکی برای چراغ‌های جلو، بغل و عقب را که با باطری ۸ ولت کار می‌کردند را ساخته و روان بازار کرد.

۱۹۱۴
شرکت هلندی فیللیپس نخستین لامپ الکتریکی اتومبیل ساخت خود را با نام Half Watt به بازار میفرستد.

۱۹۲۴
فیللیپس نخستین لامپ که در بر دارنده هر دو نور بالا و پایین بود را با نام Duplo میسازد.

۱۹۳۶
لامپ فیلیپس Duplo Selectiva با نور زرد رنگ به بازار می‌‌آید  

۱۹۵۰ 
نخستین لامپ التهابی با برد نور ۴۰ متر و توان نوردهی ۴۰ lumen (لومن واحد اندازه گیری شار یا توان نوریست)  به بازار می‌‌آید.    

۱۹۵۵ 
نخستین لامپ التهابی Duplo با توان اند‌کی بیش از ۴۰ متر و توان نور دهی ۱۳۹ لومن ساخته میشود. در همین سال نخستین لامپ دوبل با نور نامتقارن نیز به بازار می‌‌آید.   

۱۹۶۲ 
نخستین گونه لامپ هالوژن H ۱ به بازار آمد.   

۱۹۷۰ 
نخستین لامپ هالوژن دوبل با هر دو نور پایین و بالا در یک لامپ و با نام H ۴ به بازار آمد.  

۱۹۷۵ 
گونه بهینه سازی شده H ۴ با برد نور اند‌کی بیشتر از ۷۰ متر و توان نوردهی ۴۲۶ لومن به بازار آمد.   

۱۹۸۵ 
گونه بهینه سازی شده لامپ هالوژن H ۱ با برد نور تقریبی ۸۷ متر و توان نوردهی ۴۵۴ لومن ساخته میشود.   

۱۹۹۱ 
نخستین گونه لامپ زنان با ب‌ام و ۷۵۰ iL بنمایش گزارده میشود.   

۱۹۹۳ 
لامپ هالوژن H ۷ برای چراغهای نسبتاً کوچک به بازار می‌‌آید.   

۱۹۹۸ 
لامپ فیللیپس Blue Vision که نخستین لامپ بسیار پر نور هالوژن است روانه بازار میشود 
در همین سال لامپ‌های زنان با برد نور تقریبی ۱۲۵ متر و توان نوردهی ۷۵۷ لومن و لامپ Bixenon با برد نور ۱۴۰ متر و توان نوردهی ۱۰۰۰ لومن نیز به بازار راه میابد.   

۲۰۰۴ 
نخستین لامپ بدون بکارگیری سرب به بازار می‌‌آید.   

۲۰۰۶ 
لامپ فیللیپس X-treme با توان و برد نور بیش از ۸۰% کارخانه فیللیپس را ترک می‌‌گوید.   

۲۰۰۷ 
نخستین سیستم نوری LED با آئودی R ۸ به دوستداران جهان اتومبیل معرفی‌ میشود.   

۲۰۱۰ 
لامپ فیللیپس X-treme با توان و برد نور بیش از ۱۰۰% راهی‌ بازار میشود. 
در همین سال لامپ هالوژن H ۷ با برد نور ۹۲ متر و توان نوردهی ۵۶۰ لومن و پس از آن لامپ هالوژن فیلیپس H۷ X-treme با برد نور تقریبی ۱۱۰ متر و توان نوردهی ۶۵۰ لومن به بازار می‌‌آید. 

۲۰۱۴ 
لامپ LED برای نور پایین با برد تقریبی نور ۱۱۸ متر و توان نوردهی ۸۳۰ لومن راهی‌ بازار میشود.  

۲۰۱۵ 
نور لیزر با آئودی R ۸ و ب‌ام و i ۸ به جهان اتومبیل راه میابد.   

پایان سخن 
با نگاهی‌ به تاریخچه لامپ درمیابیم که پر نور تر شدن لامپهای اتومبیلها، هوده تلاش شبانه روزی خودروسازان و کمپانیهای گوناگونی چون فیلیپس و یا اسرام بوده است. از این گذشته برای بهتر دیدن نباید نورپردازی بهتر راه‌ها را از نگر دور داشت. اینروزها در بسیاری از کشورهای جهان از سامانه‌های نوردهی (خیابان و چراههای راهنمائی و رانندگی) LED که پر نور و کم مصرف هستند نیز بهره گیری میشود. 

     

برچسب ها برچسب ها:  جی فاکتور  ،  مجله ماشین  ،  رضا انصاری  ،  لامپ هالوژن  ،  فیلیپس  ،  bixenon  ،  blue vision  ،  duplo selectiva  ،  lumen  ،  Pockley Automobil Electric Lightning Syndicate  ،  Electric Vehicle Company  ،  LED

چاپ

نظرات

 

loading...

آخرین مقالات







آرشیو مقالات